ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ
ΑΡΙΘΜΟΣ 1468/2016
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 29 Μαρτίου 2016, με την εξής σύνθεση: Ν. Σακελλαρίου, Πρόεδρος, Αθ. Ράντος, Ε. Σαρπ, Χρ. Ράμμος, Αντιπρόεδροι του Συμβουλίου της Επικρατείας, Δ. Μαρινάκης, Γ. Παπαγεωργίου, Ι. Μαντζουράνης, Δ. Αλεξανδρής, Α. - Γ. Βώρος, Γ. Ποταμιάς, Μ. Γκορτζολίδου, Γ. Τσιμέκας, Σπ. Μαρκάτης, Φ. Ντζίμας, Σπ. Χρυσικοπούλου, Μ. Παπαδοπούλου, Ο. Ζύγουρα, Κ. Φιλοπούλου, Τ. Κόμβου, Β. Αναγνωστοπούλου - Σαρρή, Ηλ. Μάζος, Α. - Μ. Παπαδημητρίου, Β. Κίντζιου, Ελ. Παπαδημητρίου, Β. Πλαπούτα, Ο. Παπαδοπούλου, Ι. Σύμπλης, Σύμβουλοι, Ε. Σταυρουλάκη, Ο. Νικολαράκου, Τρ. Βαρουφάκη, Πάρεδροι. Από τους ανωτέρω οι Σύμβουλοι Ηλ. Μάζος και Β. Πλαπούτα, καθώς και η Πάρεδρος Τρ. Βαρουφάκη, μετέχουν ως αναπληρωματικά μέλη, σύμφωνα με το άρθρο 26 παρ. 2 του ν. 3719/2008. Γραμματέας η Μ. Παπασαράντη.
Για να δικάσει την από 27 Ιανουαρίου 2016 αίτηση:
των : ....................
κατά των: 1) Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ........ . και 2) Υπουργού Οικονομικών, ...........
Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα
Σκέφθηκε κατά τον Νόμο
1. Επειδή, λόγω κωλύματος, κατά την έννοια του άρθρου 26 του ν. 3719/2008 (Α΄ 241), των Συμβούλων Σπ. Μαρκάτη και Ιω. Σύμπλη, τακτικών μελών της σύνθεσης που εκδίκασε την υπόθεση, έλαβαν μέρος αντ’ αυτών στη διάσκεψη, ως τακτικά μέλη, οι Σύμβουλοι Ηλ. Μάζος και Β. Πλαπούτα, αναπληρωματικά μέχρι τώρα, μέλη της σύνθεσης (βλ. Πρακτικό Διασκέψεως της Ολομελείας 57/2016).
2. (.........)
3. Επειδή, με την αίτηση αυτή τα αιτούντα σωματεία, μεταξύ των καταστατικών σκοπών των οποίων περιλαμβάνεται η προστασία εν γένει των εννόμων συμφερόντων των μελών τους δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών, ζητούν να ακυρωθεί η ΑΥΤ. ΤΜ. ΣΤΡ. 0000910 ΕΞ 2015/24.11.2015 κοινή απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων και Οικονομικών με τίτλο «Τύπος και περιεχόμενο της Δήλωσης Περιουσιακής Κατάστασης και της Δήλωσης Οικονομικών Συμφερόντων - Ηλεκτρονική υποβολή των δηλώσεων αυτών» (Β΄ 2579/30.11.2015). Η ακύρωση δε της απόφασης αυτής ζητείται καθό μέρος, κατά τα αιτούντα σωματεία, οι ρυθμίσεις της αφορούν και τους δικαστικούς και εισαγγελικούς λειτουργούς.
4. Επειδή, η υπόθεση έχει εισαχθεί προς συζήτηση στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου με την από 4.3.2016 πράξη του Προέδρου του, λόγω της σπουδαιότητάς της, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 14 παρ. 2 εδ. α του π.δ. 18/1989 (Α΄ 8).
5. Επειδή, με το ν. 2429/1996 (Α΄ 155) διευρύνθηκε ο κατάλογος των υπόχρεων για υποβολή δήλωσης περιουσιακής κατάστασης - ο οποίος περιλαμβάνει τα κοινοβουλευτικά πρόσωπα σύμφωνα με το ν. 4351/1964 (Α΄ 136) και τους γενικούς και ειδικούς γραμματείς, υπαλλήλους ειδικών θέσεων και μετακλητούς υπαλλήλους, δημάρχους, μέλη συλλογικών οργάνων διοίκησης Ν.Π.Δ.Δ. ή Ν.Π.Ι.Δ. του δημόσιου τομέα και μέλη επιτροπών προμηθειών σύμφωνα με το ν. 1738/1987 (Α΄ 200) - με την προσθήκη, μεταξύ άλλων, και των δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών (βλ. άρθρο 24 του νόμου αυτού) και ενισχύθηκε η διαδικασία ελέγχου ώστε αυτός να καταστεί ουσιαστικός. Μεταγενεστέρως, με το ν. 3213/2003 (Α΄ 309) επιχειρήθηκε η αναμόρφωση του νομοθετικού καθεστώτος ελέγχου της περιουσιακής κατάστασης των πολιτικών προσώπων και λοιπών κατηγοριών υπόχρεων προσώπων, με στόχο την ενίσχυση του ελέγχου, ώστε να καταστεί περισσότερο αξιόπιστος και αποτελεσματικός. Ακολούθησαν οι νόμοι 3327/2005 (Α΄ 70, άρθρο 4), 3756/2009 (Α΄ 53, άρθρο 25), 3849/2010 (Α΄ 80), 3932/2011 (Α΄ 49, άρθρα 8 επ.), 3979/2011 (Α΄ 138, άρθρο 56), 4024/2011 (Α΄ 226, άρθρο 39 παρ. 11), 4055/2012 (Α΄ 51, άρθρο 36), 4065/2012 (Α΄ 77) και 4251/2014 (Α΄ 80, άρθρο 143), οι οποίοι τροποποίησαν το ν. 3213/2003. Τελικώς, ο νόμος αυτός τροποποιήθηκε εκ νέου με τις διατάξεις του Μέρους ΣΤ΄ του νόμου 4281/2014 (Α΄ 160), «αφενός μεν για να επεκταθεί η υποχρέωση δήλωσης σε νέες κατηγορίες προσώπων και να ενισχυθεί η αρμόδια επιτροπή ελέγχου, αφετέρου δε για να αντιμετωπιστούν δυσλειτουργίες που έχουν ανακύψει κατά την εφαρμογή του ισχύοντος νόμου και να καταστεί αυτός αποτελεσματικότερος με την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών» (βλ. αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το ν. 4281/2014).
Ειδικότερα, στην παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 3213/2003, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 222 του ν. 4281/2014, ορίζονται τα εξής: «Δήλωση της περιουσιακής τους κατάστασης, των συζύγων τους και των ανήλικων τέκνων τους υποβάλλουν: α. Ο Πρωθυπουργός. β. Οι Αρχηγοί των πολιτικών κομμάτων που εκπροσωπούνται στο Εθνικό ή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς και όσων λαμβάνουν κρατική χρηματοδότηση. γ. Οι Υπουργοί, οι αναπληρωτές Υπουργοί και οι Υφυπουργοί. δ. Οι βουλευτές και οι ευρωβουλευτές. ε. Όσοι διαχειρίζονται τα οικονομικά των πολιτικών κομμάτων της περίπτωσης β΄. .… ιβ. Οι Δικαστικοί και οι Εισαγγελικοί λειτουργοί και τα μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. ιγ. .... μη. Κάθε άλλο πρόσωπο για το οποίο προβλέπεται υποχρέωση υποβολής δήλωσης από ειδική διάταξη νόμου». Ακολούθως, στο άρθρο 2 του ίδιου νόμου (3213/2003), όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 223 του ν. 4281/2014, ορίζονται τα εξής: «1. α. Η δήλωση περιουσιακής κατάστασης περιέχει, λεπτομερώς, τα υφιστάμενα κατά τις 31 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους περιουσιακά στοιχεία στην ημεδαπή και την αλλοδαπή. .... 2. Οι δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης συντάσσονται σε ειδικό έντυπο, το περιεχόμενο του οποίου καθορίζεται, για μεν τους υπόχρεους των περιπτώσεων του άρθρου 3 παράγραφος 1 περίπτωση α΄ με απόφαση του Προέδρου της Βουλής και για τους άλλους υπόχρεους, με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Με όμοιες αποφάσεις, μπορεί να ορίζεται ότι η δήλωση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω ενιαίας ειδικής εφαρμογής, οπότε προσδιορίζεται ο κατά περίπτωση υπεύθυνος διαχείρισης και καθορίζεται κάθε αναγκαία προς τούτο λεπτομέρεια, οι αναγκαίες διασφαλίσεις για τα πρόσωπα και τους όρους πρόσβασης στα στοιχεία τους και τυχόν ρυθμίσεις μεταβατικού χαρακτήρα. .... 3. ….». Περαιτέρω, στην περίπτωση α΄ της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 3213/2003 (όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 224 του ν. 4281/2014), στην οποία περίπτωση παραπέμπει η παρ. 2 του άρθρου 2, ορίζεται ότι «Οι δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης των υπόχρεων προσώπων της παραγράφου 1 του άρθρου 1 υποβάλλονται και ελέγχονται ως ακολούθως: α) των προσώπων που αναφέρονται στις περιπτώσεις α΄ έως και κδ΄, κζ΄, λα΄ έως και μγ΄, με΄, μστ΄ και μζ΄ στην Επιτροπή του άρθρου 3Α» και στην παρ. 1 του άρθρου 3Α του ίδιου νόμου, όπως το άρθρο αυτό προστέθηκε με το άρθρο 225 του ν. 4281/2014, ορίζεται ότι «Ο έλεγχος της περιουσιακής κατάστασης των αναφερομένων στην περίπτωση α΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 3 προσώπων ανατίθεται σε επιτροπή ελέγχου, η οποία ενεργεί ως ειδικό όργανο. Η Επιτροπή είναι ανεξάρτητη, διαθέτει διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια και αποτελείται από επτά (7) μέλη με ισάριθμους αναπληρωτές. …». Εξάλλου, με το άρθρο 229 του ν. 4281/2014 ορίσθηκαν τα εξής: «1. Οι υπόχρεοι σε δήλωση περιουσιακής κατάστασης κατά το ν. 3213/2003, εκτός από την ετήσια δήλωση, υποβάλλουν, στην ίδια προθεσμία, δήλωση οικονομικών συμφερόντων των ιδίων και των συζύγων τους, .... 2. .… 3. Η δήλωση συντάσσεται σε ειδικό έντυπο, το περιεχόμενο του οποίου καθορίζεται με την απόφαση της παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 3213/2003. 4. .…». Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 253 παρ. 1 του ως άνω ν. 4281/2014 «Η ισχύς των άρθρων 222 έως 230 του νόμου αυτού αρχίζει από 1ης Ιανουαρίου 2015».