ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ
Αθήνα, 04-08-2017
Αριθ. Πρωτ. Γ/ΕΞ/5929/04-08-2017
Γ Ν Ω Μ Ο ∆ Ο Τ Η Σ Η 4/2017
Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε στην έδρα της τη ∆ευτέρα 17.07.2017 και ώρα 10:00 σε έκτακτη συνεδρίαση, µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν ο Πρόεδρος της Αρχής, Κωνσταντίνος Μενουδάκος και τα τακτικά µέλη της Αρχής Κωνσταντίνος Χριστοδούλου, Αντώνιος Συµβώνης, Σπυρίδων Βλαχόπουλος, Κωνσταντίνος Λαµπρινουδάκης, ως εισηγητής, Χαράλαµπος Ανθόπουλος και Ελένη Μαρτσούκου, επίσης ως εισηγήτρια. Στη συνεδρίαση παρέστησαν, επίσης, µε εντολή του Προέδρου, η Φ. Καρβέλα, δικηγόρος-νοµική ελέγκτρια και ο Κ. Λιµνιώτης, πληροφορικός ελεγκτής, ως βοηθοί εισηγητών, οι οποίοι παρέσχαν διευκρινίσεις και αποχώρησαν πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης, ενώ απουσίαζε, λόγω κωλύµατος, ο βοηθός εισηγητών Λεωνίδας Ρούσσος. Επίσης παρέστη, µε εντολή Προέδρου, η Γεωργία Παλαιολόγου, υπάλληλος του ∆ιοικητικού-Οικονοµικού Τµήµατος της Αρχής, ως γραµµατέας.
Η Αρχή συνεδρίασε προκειµένου να γνωµοδοτήσει, σύµφωνα µε το άρθρο 19 παρ. 1 στοιχ. θ΄ του ν. 2472/1997, επί της υπ’ αριθµ. πρωτ. ΓΝ/ΕΙΣ/1570/02-06-2017 γνωστοποίησης επεξεργασίας προσωπικών δεδοµένων –όπως αυτή συµπληρώθηκε– που υπέβαλε ο Οργανισµός Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών Α.Ε. (εφεξής ΟΑΣΑ ή υπεύθυνος επεξεργασίας, κατά την έννοια του άρ. 2 στοιχ. ζ΄ του ν. 2472/1997), σε συνέχεια της υπ’ αριθµ. 1/2017 Γνωµοδότησης της Αρχής, στο πλαίσιο του νέου Αυτοµάτου Συστήµατος Συλλογής Κοµίστρου (εφεξής ΑΣΣΚ) στο οποίο γίνεται αναφορά και µε τον όρο «ηλεκτρονικό εισιτήριο». Με την ως άνω γνωστοποίηση ο ΟΑΣΑ ανακάλεσε την υπ’ αριθµ. πρωτ. ΓΝ/ΕΙΣ/2139/15-09-2016 γνωστοποίηση επεξεργασίας προσωπικών δεδοµένων επί της οποίας η Αρχή είχε εκδώσει την ως άνω Γνωµοδότηση, υποβάλλοντας νέα τροποποιηµένη γνωστοποίηση και δηλώνοντας ότι ουδέποτε τέθηκε σε λειτουργία το ΑΣΣΚ µε τις αναφερόµενες στην προηγούµενη γνωστοποίηση ρυθµίσεις.
Σύµφωνα µε τη νέα γνωστοποίηση του ΟΑΣΑ, το ΑΣΣΚ θα υποστηρίζει δύο µέσα κοµίστρου υπό τη µορφή ηλεκτρονικών «έξυπνων καρτών», τα οποία είναι: • «Πολλαπλό»: Έξυπνη κάρτα χωρίς επαφή (Contactless Smart Card-SC) στην οποία θα αποθηκεύονται κόµιστρα µικρής αξίας (εισιτήρια) • «Κάρτα»: Έξυπνη Κάρτα χωρίς επαφή (Contactless Smart Card - SC) µε µικροεπεξεργαστή η οποία θα υλοποιεί διάφορα προϊόντα κοµίστρου, για παράδειγµα: τα προϊόντα απεριορίστων διαδροµών, µεγάλης διάρκειας ή µεγάλης αποθηκευµένης αξίας.
Όπως επισηµαίνει ο ΟΑΣΑ στην ως άνω γνωστοποίησή του, «η Κάρτα δύναται να είναι είτε απρόσωπη είτε προσωποποιηµένη. Στην κάρτα θα αποθηκεύεται χρηµατική αξία (stored value), εισιτήρια ή κάρτες απεριορίστων διαδροµών. Οι απρόσωπες Κάρτες και τα Πολλαπλά εισιτήρια αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία (άνω του 90%) των µέσων κοµίστρου που θα διακινούνται στο ΑΣΣΚ, ενώ η προσωποποιηµένη Κάρτα θα υποκαταστήσει κυρίως τις υφιστάµενες µηνιαίες, τριµηνιαίες, εξαµηνιαίες, ετήσιες κάρτες και ελευθέρας».
Η σχεδίαση του νέου συστήµατος που υποστηρίζει τη λειτουργία του ΑΣΣΚ θεωρεί ως βασική οντότητα την κάρτα και όχι τον επιβάτη. Ως εκ τούτου, όλες οι λειτουργίες του συστήµατος (ήτοι έκδοση, φόρτιση και επικύρωση) χρησιµοποιούν ως µοναδικό στοιχείο καταχώρισης και επεξεργασίας τον αριθµό της κάρτας (οποιουδήποτε τύπου) και όχι τα στοιχεία του επιβάτη. Επιπλέον, προκειµένου να εκτελεστεί οποιαδήποτε συναλλαγή φόρτισης ή επικύρωσης, δεν απαιτείται ταύτιση µε φυσικό πρόσωπο (κάτοχο προσωποποιηµένης κάρτας). Το σύστηµα µπορεί να διαχειρίζεται κατά τρόπο ενιαίο τόσο τις προσωποποιηµένες όσο και τις ανώνυµες κάρτες. Η ανάγκη συστηµικήςαντιστοίχισης της κάρτας µε φυσικό πρόσωπο προκύπτει αποκλειστικά από την ανάγκη υλοποίησης των διαδικασιών:
α) αντικατάστασης απολεσθείσας κάρτας µε ταυτόχρονη µεταφορά του υπολοίπου στη νέα κάρτα και ακύρωσης της παλαιάς
β) αµφισβήτησης των χρεώσεων.
Όπως επισηµαίνει ο ΟΑΣΑ, η µεταφορά υπολοίπου αποτελεί ένα από τα βασικότερα πλεονεκτήµατα του νέου συστήµατος σε σύγκριση µε το προηγούµενο που δεν µπορούσε να την υποστηρίξει και διασφαλίζει τη µη απώλεια των πληρωµένων από τον επιβάτη δικαιωµάτων (προϊόντων κοµίστρου ή/και χρηµατική αξία) ενώ η ακύρωση της απολεσθείσας κάρτας είναι µια δυνατότητα που περιορίζει την απώλεια εσόδων του οργανισµού (καθιστώντας άµεσα µη αξιοποιήσιµη την απολεσθείσα κάρτα).
Για την έκδοση κάρτας απεριορίστων διαδροµών των χρηστών του ΑΣΣΚ, ο ΟΑΣΑ επιλέγει τη χρήση κρυπτογραφικού αλγορίθµου κατακερµατισµού (hashing) των προσωπικών δεδοµένων των χρηστών. Κάθε καταγραφή δεδοµένωνκίνησης των προσωποποιηµένων καρτών δεν θα παραπέµπει σε συγκεκριµένο πρόσωπο αλλά σε ένα «ψηφιακό αποτύπωµα» (hash value) όπως αυτό υπολογίζεται από τη συνάρτηση κατακερµατισµού. To ψηφιακό αποτύπωµα θα προκύπτει από το συνδυασµό του ΑΜΚΑ και ενός 4-ψήφιου κωδικού ασφαλείας (για Έλληνες πολίτες) ή του αριθµού διαβατηρίου και ενός 4-ψήφιου κωδικού ασφαλείας (για αλλοδαπούς). Ο 4-ψήφιος κωδικός ασφαλείας θα καταχωρίζεται (πληκτρολογείται) από τον επιβάτη κατά τη διαδικασία προσωποποίησης και θα απαιτείται προκειµένου να ανακτηθούν τα στοιχεία της κάρτας (σε περίπτωση απώλειας). Ο κωδικός αυτός θα είναι γνωστός µόνο στον επιβάτη και ο συνδυασµός του µε τον ΑΜΚΑ για την παραγωγή του µη αναστρέψιµου ψηφιακού αποτυπώµατος εξασφαλίζει ότι ούτε χρήστες µε γνώση της δοµής του συστήµατος και διαβαθµισµένη πρόσβαση στα δεδοµένα αυτού θα είναι σε θέση να προσδιορίσουν την αντιστοιχία αριθµού κάρτας µε τον ΑΜΚΑ (και κατά συνέπεια την ταυτότητα) του επιβάτη.
